[Araştırma]

Kamil Özgüven


Genç Dergi olarak, okulun yanı sıra dershanelerde ekstradan eğitim almayı gerektiren bir sisteme karşıyız. Lakin meslek okullarının önünü kesen, buna karşın üniversite mezunu olmayı öğrencilere mutlak hedef olarak dikte eden, her yıl yaklaşık 2 milyon kişinin ÖSS´ye girip, bunlardan sadece 500.000´inin üniversiteye giriş hakkı kazanabildiği mevcut eğitim sistemi; bu kurumları maalesef mecbur ve gerekli kılıyor. Hiç istemesek de derhaneler eğitim dünyamızın bir gerçeği. Mevcut durumda bize düşen; şartları doğru analiz edip, gereklerini yerine getirerek, mümkün olan en müspet sonucu almak için elimizden geleni yapmak. “Ben sisteme karşıyım bu yüzden şartlarını yerine getirmekten de beriyim.” demeninse; yeldeğirmenlerine savaş açmaktan pek farkı yok. Madem öyle, madem hiçbirimizin Don Kişotçuluk oynamaya ne vakti ne de niyeti yok; o halde gelelim dershane seçiminde dikkat edilmesi gereken hususların neler olduğuna...

Dershaneden Önce Kendinizi Tanıyın
Dershane seçimi yapmak için araştırmaya başlamadan önce, ilk atılması gereken adım; öğrencinin kendini tanımasıdır. Öğrencinin kendi özelliklerini bilmesi; doğru tercih yapmak için dershanenin özelliklerini tanımak kadar önemli. Sonuçta her dershanenin kendine özgü bir eğitim ve yönetim anlayışı var ve dershane özellik ve hizmetleri, öğrencinin kişisel özellikleriyle uygun ve uyumlu değilse; öğrenci, söz konusu dershaneden yeterli düzeyde istifade edemeyebilir. Bu durumda problem çoğu kez dershanede değil, öğrenci ve dershane özelliklerinin uyumu gözetilmeden yapılan tercihtedir. Kendini tanıyan öğrenci dediğimizde ise; kişilik özelliklerini, ilgi ve yeteneklerini, hedeflerini, çalışma alışkanlıklarını, öğrenme tarzını, sosyal etkileşimlerini, nasıl bir çalışma ortamı istediğini bilen öğrenciden söz ediyoruz. Sayılan bu özellikler, dershane tercihini şekillendirmesi gereken en önemli kriterlerdir aynı zamanda. Örnek vermek gerekirse; sorumluluk duygusu yüksek, disiplinli çalışma alışkanlığını kazanmış, bireysel çalışmada daha başarılı, yoğun ilgi ve ilişkileri sevmeyen, motivasyonunu kendi iç dünyasından alan bir öğrenci; yoğun rehberlik hizmeti vermeyen, daha ekonomik dershaneleri tercih edebilir. Tam tersine; sürekli ilgilenilmesi, desteklenmesi gereken, motivasyonu zayıf ya da kırılgan, takdir edilmekten hoşlanan, heyecanlı bir öğrenci ise rehberlik faaliyetleri yoğun olan dershaneleri tercih etmelidir.

Güçlü ve İstikrarlı Bir Kurumsal Kimliği Var mı?
Güçlü ve istikrarlı bir kurumsal yapı ve kimliği olmayan dershanelerde; eğitim kadrosunun sık sık değişmesi, sene ortasında kapanma veya devredilme gibi sorunlar sık sık yaşanır. Dershane sektöründe “büyük dershane” diye bir kavram vardır ancak; bazen “büyük dershane” diye bilinen bazı tanınmış kurumlar bile adlarının büyüklüğünü haketmiyor olabilirler. Ayrıca bazı yerel dershanelerin; yurt çapında tanınmış eğitim kurumlarının isim-tabela haklarını kiralayarak kendilerini olduklarından büyük, kurumsal ve kaliteli gösterme yoluna gittikleri de pek bilinmeyen bir gerçektir.


Yöneticileri Eğitim Kökenli mi?
Kurum sahibi, yöneticileri ve kadrosunun; kimlerden oluştuğu, kurum yöneticisinin eğitim kökenli olup olmadığı, kadronun uzmanlık ve ehliyet derecesi gibi konular eğitim kalitesini doğrudan etkiler. Dershane yöneticisi eğitim değil de ticaret, işletme vb. bir kökenden gelmeyse; önceliklerini de doğal olarak buna göre belirleyecektir. Ayrıca dershane yöneticisinin eğitim kökenli olup olmadığı kadar; eğitim kökenli olsa bile bu işteki yetkinliği de üzerinde durulması gereken bir başka konudur. Yönetici ve kadronun yetkinliğini ölçmek için; ne kadar zamandır, hangi eğitim kurumlarında, ne gibi çalışmalar yaptıklarını, gösterdikleri başarıları, aldıkları; ödül, takdirname vb. soruşturun.


Öğretim Kadrosu Yeterli ve Yetkin mi?
Dershanede görev yapan öğretmenlerin; mesleklerini benimsemiş, heyecanlı, dinamik, iletişim yetenekleri güçlü ve fedakâr olmaları önemlidir. Kapitalist bir yaklaşım ve mesai anlayışı ile çalışan öğretmenlerin, öğrencinin taleplerini karşılaması genellikle pek mümkün değildir. Seçilecek dershanenin; gereğinde öğrencinin evine ziyarete gidebilen, 7 gün 24 saat hizmet vermeye hazır ve istekli, öğrencileriyle birebir ilgilenme şefkat ve heyecanına sahip bir eğitim kadrosuna sahip olmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca: Öğretim kadrosu, kalitesini geçmiş yıllardaki başarılarıyla kanıtlamış mı? Tüm branşlarda yeterli sayıda öğretmen hizmet veriyor mu? gibi soruların cevaplarını da ihmal etmeyin.

Doküman Niteliği Açısından Yeterince Zengin mi?
Dershane; test, konu fasikülleri, deneme ve konu anlatımlı kitaplar vb. dokümanları yeterince sağlamıyorsa öğrencinin çalışması yeterince desteklenemiyor demektir. Ayrıca kayıt döneminde yapılan büyük indirimler, sonraki dönemlerde sınav ya da kaynak kitap ücreti olarak geri alınabilmektedir.

Sınıflar Yeterince Homojen mi?
Sınıfların yeterince homojen olup olmadığını ve dershanenin homojen gruplar oluşturmak için yeterli sayıda öğrencisi olup olmadığını kontrol edin. Homojen sınıflar derken; biribiriyle aynı ya da yakın seviyedeki öğrencilerin aynı sınıfta ders görmelerinden söz ediyoruz. Homojen bir sınıfta belli bir seviyedeki bir test ya da konu, herkesin anlayabileceği biçimde çözülebilirken, homojen olmayan bir sınıfta, farklı seviyelere hitap eden farklı testleri tek bir derse sığdırmak mecburiyeti doğar. Belli bir seviyedeki bir test veya konu, farklı seviyelerdeki öğrencilere verildiğinde; aynı konu bir öğrenci için çok basitken bir diğer öğrenci için çok zor olabilir ve bu durumda öğrenci ya dershanenin kendi seviyesinin altında olduğu, kendisini tatmin edemediği hissine ya da zeka seviyesinde bir problem olduğu düşüncesine kapılır. Ayrıca: İdeal bir dershanede bir sınıfın mevcudu ortalama 16 kişiyi geçmemelidir. Bu sayının gittiğiniz dershanede kaç kişi olduğunu öğrenin. Çok kalabalık sınıflarda çocuğunuz kendini gösteremez ve derse katılamaz.

Bu Soruların Cevapları Evet Olsun

* Öğrenci sınava hazırlanırken dersler dışında rehberlik hizmetleri ile destekleniyor mu? (Öğrenciler; meslek, bölüm ve üniversite tercihlerini yaparken dershaneden yeterince yardım görebiliyorlar mı?)

* Veliler; karne, devamsızlık görüşmeleri, veli toplantılarının yanı sıra istediği zaman öğrenci hakkında bilgi alabiliyor mu? (Okul aile işbirliğinin olmadığı bir eğitim anlayışının başarılı olması çok zordur.)

* Öğretim sistemi birkaç öğrencinin başarısı yerine tüm öğrencilerinin başarısını ön planda tutuyor mu?

* Yıl içindeki başarılarına göre öğrenciler daha çok yararlanabilecekleri gruplara geçiş yapabiliyorlar mı?

* Öğrencilerin dershane sınavlarında aldıkları puanlar ile ÖSS ve OKS’de aldıkları puanlar tutarlı mı?

* Fiziksel koşullar yeterli ve uygun mu? (Etkili öğrenmede ortamın etkisi çok büyüktür. Işık, ısı ve ses düzeyi öğrenmeyi önemli oranda etkiler.)

* Teknolojiden yeterince yararlanılıyor mu? Donanıma gerekli ve yeterli yatırım yapılmış mı?


Ayrıca:

* Bütçenizi çok sarsacak dershanelere çocuğunuzu kaydettirmeyin. Sizin sıkıntı çektiğinizi gören çocuğunuz kendisini suçlu hissedebilir. Kendisi üzerinde baskı hissederek, bütün yılını başarısız olma korkusuyla geçirebilir.

* Sırf popüler diye çocuğunuzu çok uzaktaki dershanelere göndermeyin.

* O dershaneye daha once devam etmiş öğrencilerin sınavlardaki başarı oranlarını öğrenin.

* İncelediğiniz dershanede öğrenim görmüş öğrenciler ve velileriyle mutlaka görüşün. Olumlu olumsuz tavsiyelerinden faydalanın.

* Öğrencinin dershane tercihinde arkadaş etkisi çok önemlidir. Dershane seçiminde çocuğunuzun de görüşünü alın. Dershane diğer koşul ve kriterleri yeterince karşılayabiliyorsa çocuğunuzu, başarılı arkadaşlarının gittiği dershaneye yazdırmanızda fayda var.

b>